چهار ستاره مانده به صبح

بزرگ‌ترين خيانت‌ها، خيانت به خود و خيانت به واقعيّت خويشتن است.*

قسمت نشد! مي‌بينيد چه مي‌كند اين روزگار غدّاره‌بندِ لامروّت با دل آدم؟ هر چه اين در و آن در زديم، بلكه تنظيم كنيم اين وقتِ هميشه ضيق را براي خواندنِ قصه‌نويسي ِ رضا براهني، فرصتِ لازم فراهم نشد. كتاب را هم امانت گرفته‌ايم از كتابخانه. ضمن‌اينكه، تمديدش هم دردي را دوا نمي‌كند از من. بايد حواسم را متمركز كنم پي كاري كه اولويّت دارد نسبت به ادبيات‌خواني. هرچند كه يحتمل تا مدّت‌هاي بسيار دلِ من با آن يك بخش آخر اين كتاب خواهد بود كه درباره‌ي نقد و بررسي داستان‌هاي صادق چوبك است و نخواندمش.

عناوين برخي از بخش‌هاي كتاب عبارتند از؛ چرا نقد درباره‌ي قصه؟/ قصه‌نويس حرفه‌اي و غيرحرفه‌اي/ علل تاريخي پيدايش قصه/ داستان، حكايت، تاريخ و قصه/ قصه و نمايش/ اجزاء قصه و تراژدي/ قصه و معاصران/ امتياز قصه بر زندگي/ قصه، روزنامه‌نگار و مورخ/ قصه‌نويس و روزنامه‌نگار/ قصه فرمايشي و اخلاق حزبي/ تعهد و مسئوليّت قصه‌نويس/ وظيفه در عصر شب/ شرقي و مسأله‌ي تعهد/ اهميّت ابعاد چهارگانه در قصه‌نويسي/ عامل تجربه/ عامل جدال در قصه/ عامل حادثه در قصه/ عامل داستان در قصه/ نقش راوي داستان/ عامل طرح و توطئه در قصه/ عامل شخصيّت/ عامل محيط/ عامل لحن/ عامل زمينه/ عامل الگو/ قصه رواني ... ووو ...

قصه‌نويسي

نوشته‌ي رضا براهني، تهران، نشر نو، ۱۳۶۳، چاپ سوّم، ۷۴۱ صفحه {چاپ اوّل ۱۳۴۵} 

 * صفحه‌ي ۱۴

تروفيموف    واريا مي‌ترسد ما ناگهان عاشق همديگر بشويم. بنابراين، هرگز ما را تنها نمي‌گذارد. او با نظر كوتاهش نمي‌تواند بفهمد كه ما، فوق عشق قرار داريم. هدف و معني زندگي ما اين است كه خود را از شر بندگي آنچه بي‌اهميّت و فريبنده است، آنچه بشر را از آزادي و سعادت بازمي‌دارد خلاص كنيم. به پيش برويم. ما بدون مانع رو به ستاره‌ي درخشاني كه در دوردست مي‌تابد به پيش مي‌رويم. به پيش، عقب نمانيد رفقا! ص ۶۳

ميل ندارم به خواندنش، مي‌بينم هيچ‌وقت نمايشنامه‌خواني را دوست نداشته‌ام. بيشتر از هفت روز است كه دست گرفته‌ام كتاب را، حجمي هم ندارد. امّا، خوانده نمي‌شود. فردا بايد عودت داده شود به كتابخانه‌ي محترم. به هيچ‌وجه قصد ندارم تمديد كنم آن را بس كه ... بگذريم. شما اگر دوست داشتيد مي‌توانيد نسخه‌ي الكترونيكي آن را دانلود كنيد از اينجا.

باغ آلبالو

نوشته‌ي آنتوان چخوف، ترجمه‌ي سيمين دانشور، تهران؛ نشر قطره، چاپ اوّل، ۱۳۸۳، ۱۱۰ صفحه

اين يادداشت براي سوّمين بار نوشته مي شود و اگر اين سازمان برق و رايانۀ عزيز مشكل تازه اي را باعث نشوند، منتشر مي شود تا لبيك گفته باشيم دعوتِ حضرتِ بزرگوارش را در پاسخ به اين سؤال؛

كتابهايي كه ناتمام گذاشته ايد، كدام اند؟

براي من كه عادتِ به امانت گرفتنِ كتاب از كتابخانه را از كودكي دارم و در جواني به عود رسانده ام آن را، چه بسيار كتاب هايي هستند كه به دليل ضيقِ وقت، ناتمام رها كرده ام به اميدِ شايد وقتي ديگر ... منتها، از اين همه مي گذرم كه در حوصلۀ خودم نيز نمي گنجد اشاره به آنها و بسنده مي كنم به قفسۀ شخصي كوچكِ خودم و مثلن، مادر نوشتۀ ماكسيم گوركي كه بيشتر از دو سال است هي تلاش مي كنم براي خواندن آن و هر بار، همان آخرين سطر از آخرين صفحه اي كه خوانده ام (ص ۶۰) را دوباره مرور مي كنم كه پاول به مادرش مي گويد‌: ‌" روح را خرد مي كنن نه جسم رو ... وقتي كه با دست هاي آلوده به روح انسان دست مي زنند از شكنجه هم دردناكتره.‌ " و بعد، عطر كاهي صفحاتِ كتاب را مي بلعم و مي گذارمش كنار ِ خرمگس ِ ليليان اتل وینیچ كه محالِ ممكن است بخوانمش هيچ وقت! گيرم هۀ دنيا متفق القول باشند دربارۀ شاهكار بودن آن! ولي، من دوست ندارم اين كتاب را.

ديگري، به سوي فانوس دريايي نوشتۀ ويرجينيا وولف است كه سرنوشت غريبي داشته و هر بار، كتاب را از صفحه اي كه باز شده خوانده ام تا پنج صفحه بعد از آن و الان نمي شود گفت خوانده ام آن را و يا نخوانده ام در واقع!

بماند كه بيشتر از دو ماه است خانم دالاوي و كتابي دربارۀ رابعه عدويه را هم دست گرفته ام كه ناتمام مانده اند فعلن و تا به سرانجام برسند يكي، دو هفتۀ ديگر زمان مي برد و ... ووو ...

در پايان، دعوت به عمل مي آيد از دوستان (همه با هم به خصوص خياط باشي خوبم، آوامين نازنين، خاطرۀ دل انگيز، هومن جانِ مهربان، شما دوست عزيز) تا دربارۀ كتاب هاي ناتمام خود بنويسند.

بعدن؛

+ مقاومت خياط باشي

+ كتابهاي ناتمام هومن

+ كتابهاي ناتمام دوست عزيز ما

+ نیمه خونده های آوامين!!! 

+ دیر امّا با علاقه ...برای رؤیا... چهار ستاره مانده به صبح

:: مادر، ماكسيم گوركي(دانلود)

:: خرمگس، ليليان اتل وينيچ (دانلود)

:: به سوي فانوس دريايي (كتاب نيوز)